Meeuwen

Meeuwen

https://nl.wikipedia.org/wiki/Meeuwen_(vogels)

Meeuwen zijn zeevogels binnen de familie laridae uit de orde steltloperachtigen (Charadriiformes) van 102 soorten. Het zijn over het algemeen vrij grote VOGELS, meestal grijs of wit, vaak met zwarte tekeningen op kop en snavel. Ze hebben een typische schelle, krijsende roep. De snavel is stevig en vrij lang, de poten zijn voorzien van zwemvliezen. Soorten meeuwen variëren in formaat van de dwergmeeuw (120 g en 29 cm) tot de grote mantelmeeuw (1,75 kg en 76 cm).

Biologie en gedrag

De meeste meeuwen, met name de soorten uit het geslacht Larus, zijn carnivoor en ze eten zowel aas als levende prooien. De prooidieren bestaan meestal uit krabben en visjes. Met uitzondering van de drieteenmeeuwen zijn meeuwen vogels van de kust en het binnenland die zelden ver op zee of in bossen te vinden zullen zijn. De grotere soorten krijgen na vier jaar hun volwassen verenkleed, bij de kleinere soorten is dit over het algemeen na twee jaar al het geval. De grootste soorten hebben een bijzonder hoge levensverwachting: er is een geval bekend van een zilvermeeuw die 49 jaar werd.

Meeuwen broeden in grote, drukke en lawaaierige kolonies. Ze leggen twee of drie gespikkelde eieren in een nest gemaakt van plantaardig materiaal. De jongen zijn nestvlieders; ze worden met donker gevlekt dons geboren en kunnen direct lopen.

Meeuwen (met name de grotere soorten) zijn vernuftige, nieuwsgierige en intelligente vogels. Ze spreiden complexe communicatiemethodes ten toon en hebben sterk ontwikkelde sociale structuren. Zo is in veel meeuwenkolonies defensief pestgedrag waar te nemen, waarmee potentiële vijanden op afstand worden gehouden. Sommige soorten, zoals de zilvermeeuw, hebben vaardigheden ontwikkeld om gereedschap te kunnen gebruiken. Vele soorten hebben zich op succesvolle wijze aangepast aan het menselijke milieu en zijn nu zeer algemeen in bewoonde gebieden. Andere soorten verkrijgen hun voedsel door middel van kleptoparasitisme.

In ons land kennen we enkele soorten meeuwen.  De zilvermeeuw, de stormmeeuw en de kokmeeuw.

MeeuwenPresentatie

Ze komen allen vaak voor aan onze kusten, maar soms ook dieper in het land.  Ze broeden in onze duinen.  De zilvermeeuw lijkt goed op de stormmeeuw maar is wat groter.  Hij heeft een witte kop en onderzijde; de bovenzijde is zilvergrijs.  Hij heeft groenige of gele poten, maar ook een rode vlek op zijn ondersnavel.

meeuwen nl

Ze eten van alles.  Het liefst mosselen, kokkels, krabbetjes en wormen.  Meeuwen uit de stad eten allerlei afval.  Ze vissen zelf niet, maar lusten wel vis en visafval.  Zoals alle andere meeuwensoorten eten ze zo veel mogelijk.  Soms zoveel dat ze niet meer kunnen vliegen.   Ze zijn een beetje gulzig omdat ze denken dat er later geen voedsel meer over zal zijn.  Dat gebeurt met veel lawaai en gekrijs alsof ze boos zijn.  Vliegend maken ze dikwijls ook geluiden : een dreigend ‘miauw’ of een luide roep met schelle kreten.

Op het water scharrelen ze tussen drijvend afval en komen met honderden af op mensen die de eendjes komen voederen. Kokmeeuwen herken je aan hun zwarte kop.  Veel kokmeeuwen houden zich er ook mee bezig om al vliegend insecten te vangen. Graag lopen ze mee met het eerste opkomende water, terwijl ze uitkijken naar sporen van diertjes in het zand.   In iets dieper water zwemmen ze ook vaak rond, ondertussen kijkend naar alles wat eetbaar is.  Een andere leuke manier van zoeken is het sliktrappelen. Daarbij trappelen ze vaak met beide poten en ze verplaatsen zich langzaam naar achter.  Daardoor wordt er onder de zwemvliezen water en slik opgeduwd.  Vele schelpdiertjes worden dan omgewoeld.  Er zijn ook veel kokmeeuwen die wormen stelen van andere vogels op het strand.  Na het eten van insecten, vormen de meeuwen braakballen om de harde deeltjes uit hun buik te krijgen.

Kokmeeuwen hebben weinig schrik.  Vooral het drijvende afval in kanalen en rivieren lokt veel van deze vogels.  In de winter, op dagen dat het vriest of sneeuwt, zitten ze in de steden dikwijls met tientallen op de dakranden.  Daar wachten ze tot iemand een beetje brood voor hen strooit.  Op de akker volgen ze dikwijls  de ploeg van de boer en daarbij eten ze alles wat de ploegschaar naar boven woelt.

In de lente gaan de meeuwen op zoek naar een partner.  De mannetjes hebben elk een eigen manier van paren.  Meestal start het eerst met een klein gevecht waarbij het vrouwtje vaak op de vlucht gaat.  Als hij wat dichter komt, lijken ze wat liever te worden.    Daarbij draait hij zijn kop weg van de andere.   Die kan daarop antwoorden met hetzelfde gebaar.   Het is ook mogelijk dat hij wat gras uittrekt om te kalmeren.   Na een tijdje zijn de vogels dan aan elkaar gewend.  Daarna duurt het niet meer lang voor ze paren.

 

Taxonomie

De taxonomie van meeuwen is erg ingewikkeld vanwege hun grote verspreidingsgebied en de veel voorkomende hybridisatie die leidt tot grote genetische spreiding tussen soorten. Sommige soorten werden wel als ringsoort beschouwd, maar door recent onderzoek wordt die hypothese in twijfel getrokken. Tot voor kort werden de meeste soorten meeuwen bij het geslacht Larus ingedeeld, maar aan de hand van onderzoek aan mitochondriaal DNA is gebleken dat die indeling polyfyletisch is. Aangezien men binnen de hedendaagse taxononie zoveel mogelijk naar monofyletische taxa streeft, zijn de geslachten Ichthyaetus, Chroicocephalus, Leucophaeus, en Hydrocoloeus heropgericht.

Hybridisatie tussen meeuwensoorten is een vrij algemeen verschijnsel, hoewel de frequentie afhangt van de specifiek betrokken soorten. Mede hierdoor is met name de taxonomie van de grote meeuwen uit het geslacht Larus zeer complex en er wordt ook wel aangenomen dat hybridisatie een rol kan hebben gespeeld bij de vorming van de diverse soorten.

In het dagelijks taalgebruik worden diverse meeuwensoorten ook wel aangeduid als ‘zeemeeuw’. Deze term kan door de leek worden aangewend om een bepaalde algemene soort aan te duiden, maar heeft geen taxonomische status. In België en Nederland worden de kokmeeuw, zilvermeeuw of stormmeeuw het regelmatigst van deze naam voorzien, aangezien die het meest algemeen zijn.

Hieronder vind je een gebruiksvriendelijke determinatie tabel van de meest voorkomende meeuwen aan de Belgische kust.

 

Bereidingswijze

De meeuw wordt tegenwoordig nog nauwelijks gegeten. In de Middeleeuwen stond de meeuw echter wel vaak op het menu. Hij werd gekookt en vervolgens gevuld met veel kruiden zoals peper, saffraan en kaneel.

Taxonomie

Geslacht Anous

Anous minutus (witkapnoddy)

Anous stolidus (noddy)

Anous tenuirostris (kleine noddy)

Geslacht Chlidonias

Chlidonias albostriatus (Nieuw-Zeelandse stern)

Chlidonias hybrida (witwangstern)

Chlidonias leucopterus (witvleugelstern)

Chlidonias niger (zwarte stern)

Geslacht Chroicocephalus

Chroicocephalus brunnicephalus (bruinkopmeeuw)

Chroicocephalus bulleri (zwartsnavelmeeuw)

Chroicocephalus cirrocephalus (grijskopmeeuw)

Chroicocephalus genei (dunbekmeeuw)

Chroicocephalus hartlaubii (Hartlaubs meeuw)

Chroicocephalus maculipennis (Patagonische kokmeeuw)

Chroicocephalus novaehollandiae (witkopmeeuw)

Chroicocephalus philadelphia (kleine kokmeeuw)

Chroicocephalus ridibundus (kokmeeuw)

Chroicocephalus saundersi (Chinese kokmeeuw)

Chroicocephalus scopulinus (roodsnavelmeeuw)

Chroicocephalus serranus (Andesmeeuw)

Geslacht Creagrus

Creagrus furcatus (zwaluwstaartmeeuw)

Geslacht Gelochelidon

Gelochelidon nilotica (lachstern)

Geslacht Gygis

Gygis alba (opaalstern / witte stern)

Geslacht Hydrocoloeus

Hydrocoloeus minutus (dwergmeeuw)

Geslacht Hydroprogne

Hydroprogne caspia (reuzenstern)

Geslacht Ichthyaetus

Ichthyaetus audouinii (Audouins meeuw)

Ichthyaetus hemprichii (Hemprichs meeuw)

Ichthyaetus ichthyaetus (reuzenzwartkopmeeuw)

Ichthyaetus leucophthalmus (witoogmeeuw)

Ichthyaetus melanocephalus (zwartkopmeeuw)

Ichthyaetus relictus (relictmeeuw)

Geslacht Larosterna

Larosterna inca (Incastern)

Geslacht Larus

Larus argentatus (zilvermeeuw)

Larus armenicus (Armeense meeuw)

Larus atlanticus (Olrog-meeuw)

Larus belcheri (Simeonsmeeuw)

Larus cachinnans (Pontische meeuw)

Larus californicus (prairie-meeuw)

Larus canus (Stormmeeuw)

Larus crassirostris (Sachalinmeeuw)

Larus delawarensis (ringsnavelmeeuw)

Larus dominicanus (kelpmeeuw)

Larus fuscus (kleine mantelmeeuw)

Larus glaucescens (Beringmeeuw)

Larus glaucoides (kleine burgemeester)

Larus heermanni (Heermanns meeuw)

Larus hyperboreus (grote burgemeester)

Larus livens (Mexicaanse meeuw)

Larus marinus (grote mantelmeeuw)

Larus michahellis (geelpootmeeuw)

Larus occidentalis (Californische meeuw)

Larus pacificus (diksnavelmeeuw)

Larus schistisagus (Kamtsjatka-meeuw)

Larus smithsonianus (Amerikaanse zilvermeeuw)

Larus thayeri (Thayer-meeuw)

Larus vegae (vegameeuw)

Geslacht Leucophaeus

Leucophaeus atricilla (lachmeeuw)

Leucophaeus fuliginosus (lavameeuw)

Leucophaeus modestus (grijze meeuw)

Leucophaeus pipixcan (Franklins meeuw)

Leucophaeus scoresbii (dolfijnmeeuw)

Geslacht Onychoprion

Onychoprion aleuticus (Aleoetenstern)

Onychoprion anaethetus (brilstern)

Onychoprion fuscatus (bonte stern)

Onychoprion lunatus (Fiji-stern)

Geslacht Pagophila

Pagophila eburnea (ivoormeeuw)

Geslacht Phaetusa

Phaetusa simplex (grootsnavelstern)

Geslacht Procelsterna

Procelsterna albivitta

Procelsterna cerulea (grijze noddy)

Geslacht Rhodostethia

Rhodostethia rosea (Ross’ meeuw)

Geslacht Rissa

Rissa brevirostris (goodpootdrieteenmeeuw)

Rissa tridactyla (drieteenmeeuw)

Geslacht Rynchops

Rynchops albicollis (Indische schaarbek)

Rynchops flavirostris (Afrikaanse schaarbek)

Rynchops niger (Amerikaanse schaarbek)

Geslacht Sterna

Sterna acuticauda (zwartbuikstern)

Sterna aurantia (rivierstern)

Sterna dougallii (Dougalls stern)

Sterna forsteri (Forsters stern)

Sterna hirundinacea (Zuid-Amerikaanse visdief)

Sterna hirundo (visdief)

Sterna paradisaea (Noordse stern)

Sterna repressa (Arabische stern)

Sterna striata (Tara-stern)

Sterna sumatrana (zwartnekstern)

Sterna trudeaui (Trudeausstern)

Sterna virgata (kerguelenstern)

Sterna vittata (zuidpoolstern)

Geslacht Sternula

Sternula albifrons (dwergstern)

Sternula antillarum (Amerikaanse dwergstern)

Sternula balaenarum (Damarastern)

Sternula lorata (Humboldtstern)

Sternula nereis (elfenstern)

Sternula saundersi (Saunders dwergstern)

Sternula superciliaris (Amazone-stern)

Geslacht Thalasseus

Thalasseus acuflavidus (Amerikaanse grote stern)

Thalasseus bengalensis (Bengaalse stern)

Thalasseus bergii (grote kuifstern)

Thalasseus bernsteini (Chinese kuifstern)

Thalasseus elegans (Californische kuifstern)

Thalasseus maximus (koningsstern)

Thalasseus sandvicensis (grote stern)

Geslacht Xema

Xema sabini (Vorkstaartmeeuw)